Leentje Volker promoveert op proefschrift ‘Deciding about Design Quality’

Leentje Volker – een van de grondleggers van het WODI-instrumentarium – is onlangs aan de TUDelft gepromoveerd op het proefschrift ‘Deciding about Design Quality’. Het onderzoek analyseert de besluitvorming bij de selectie van architecten bij publieke aanbestedingsprojecten. Regelmatig gaat dit mis, wat vervolgens in de media breed wordt uitgemeten. Een valse start, die je als opdrachtgever liever vermijdt.

De keuze voor een architect is een belangrijk onderdeel van het huisvestingsproces omdat zijn of haar stijl en expertise voor een groot deel de vorm en functionaliteit van de toekomstige huisvesting bepalen. De interactie tussen de opdrachtgever en de architect is een ander essentieel onderdeel van een goed proces. Het is daarom ook van belang dat er een klik ontstaat tussen beide partijen. Voor opdrachtgevers in de publieke sector is de aanbestedingsprocedure het moment om deze klik te toetsen. 

Onvrede over de gevolgde procedure en architectenselectie hangt vaak samen met de spanning tussen de juridische en de psychologische rationaliteit. De door EU-wetgeving voorgeschreven transparante aanpak (met vooraf vaststellen van criteria en weegfactoren)  verhoudt zich slecht tot zaken als voortschrijdend inzicht, intuïtie en de holistische blik. Die kun je en moet je ook niet willen uitsluiten, aldus Leentje. Ze pleit ervoor om de besluitvorming van architectenselectie te beschouwen als een sensemaking proces en daar bij de inrichting van het proces rekening mee te houden. Daaruit volgen praktische aanbevelingen zoals:

• Neem het holistisch oordeel mee als formeel criterium;
• Voeg het type architect en bureau dat je wenst toe aan de lijst van criteria;
• Kies voor een ruime interpretatie van de wet. Zo hoef je pas criteria vast te stellen, als je daar voldoende zicht op hebt;
• Expliciteer de rol van de diverse participanten in de besluitvorming. Deze kan per fase anders zijn;
• Zorg er voor dat de leden van de selectie- en gunningcommissie voldoende kennis hebben van architectuur en de te huisvesten organisatie om de juiste beslissingen te kunnen nemen;
• Betrek (externe) experts meer bij de voorbereiding en besluitvorming. Zij brengen specifieke expertise in en kunnen de voorstellen in een context plaatsen;
• Vraag standaard om een persoonlijke toelichting van de architect binnen het proces  om het ontwerpvoorstel beter te begrijpen;
• Creëer in het besluitvormingsontwerp ruimte voor discussie en onderhandeling (i.p.v. een strikt mathematische benadering).

Klik hier voor een korte samenvatting van het proefschrift.

Bron: Center for People and Buildings